Μεσσαπία: To θρίλερ με το εξασθενές χρώμιο συνεχίζεται

του Γιάννη Ζαμπετάκη, Eπίκουρου Καθηγητή Χημείας Τροφίμων και Lead Auditor, Tμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), τα δύο από τα τρία πιο ρυπασμένα ποτάμια της Ελλάδας είναι ο Ασωπός στη Βοιωτία και ο Μεσσάπιος στην Εύβοια. Ο Ασωπός είναι πλέον η μεγαλύτερη περιβαλλοντική κρίση στην Ελλάδα. Και ενώ θα περιμέναμε η Πολιτεία να μαθαίνει από τα λάθη της ειδικά στη διαχείριση περιβαλλοντικών κρίσεων που αφορούν την Δημόσια Υγεία ώστε να μην ξαναγίνονται τα ίδια λάθη, «η τραγωδία του Ασωπού» επαναλαμβάνεται εδώ και μερικούς μήνες μερικές δεκάδες χιλιόμετρα πιο ανατολικά, στην Μεσσαπία. Όταν η ιστορία επαναλαμβάνεται πρόκειται συνήθως περί φάρσας. Αλλά στην περίπτωση της Μεσσαπίας, μάλλον για τραγωδία πρόκειται μιας ακόμα και σήμερα δεν ξέρουμε σε πόσες βρύσες σπιτιών φτάνει νερό με εξασθενές χρώμιο [Cr(VI)].

Oι κάτοικοι αντιδρούν: στις 13/1/2010, θα εκδικαστούν τα ασφαλιστικά μέτρα που έχουν καταθέσει περιβαλλοντικοί σύλλογοι και κάτοικοι του Δήμου Μεσσαπίων κατά της υδροδοτούσας αρχής (ΔΕΥΑΜ) και του Δημάρχου Μεσσαπίων κ. Α. Μπαζώτη σχετικά με την ανίχνευση Cr(VI) στο πόσιμο νερό στα Δημοτικά Διαμερίσματα Ψαχνών, Καστέλλας, Νεροτριβιάς Δάφνης και Κοντοδεσποτίου. Η δίκη αυτή αποκτά ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά τις πρόσφατες εξελίξεις από την Νομαρχία Ευβοίας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το νερό που πίνουν οι περίπου 20.000 κάτοικοι του δήμου.

Πού καταλήγουν τα παραπροϊόντα των
δραστηριοτήτων της Λάρκο στα Βρυσάκια;

Στις 11/8/09 η υπηρεσία Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Ευβοίας διενέργησε έλεγχο στις εγκαταστάσεις της Λάρκο ΓΜΜΑΕ στη θέση «Βρυσάκια» Πολιτικών του Δήμου Μεσσαπίων και μεταξύ άλλων η επιθεωρούμενη εταιρεία βρέθηκε μη συμμορφούμενη ως προς «ανεξέλεγκτη διάθεση κάθε είδους αποβλήτων» (από ελαστικά οχημάτων μέχρι μοτέρ, αντλίες και οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους). Η εν λόγω υπηρεσία της Νομαρχίας έχει το δικαίωμα από τον Νόμο να εισηγηθεί πρόστιμο ύψους από €15.000 ως €60.000 και στην περίπτωση της Λάρκο αποφασίστηκε (27.10.09/αρ. πρωτ. 4162) το ανώτατο πρόστιμο (€60.000). Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή θα εξετασθεί από τον Νομάρχη Ευβοίας, τον Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας και τελικά την Υπουργό ΠΕΚΑ. Σημειώνεται ότι ο κάθε προαναφερόμενος αξιωματούχος έχει δικαίωμα να αυξήσει περαιτέρω το πρόστιμο.

Σε επίπεδο ΕΕ, για το θέμα του νερού στη Μεσσαπία, ο ευρωβουλευτής των ΟΠ, κ. Μιχάλης Τρεμόπουλος κατέθεσε ερώτηση στον επίτροπο περιβάλλοντος κ. Σταύρο Δήμα στις 9/9/09 με την οποία ρωτούσε την Επιτροπή της ΕΕ για το πρόβλημα της ρύπανσης του νερού στο Δήμο Μεσσαπίων αλλά και για το κατά πόσο είναι σύννομη η συγχρηματοδότηση από την ΕΕ της κατασκευής του φράγματος Ψαχνών και αν παραβιάζεται με αυτή την συγχρηματόδοτηση το κοινοτικό δίκαιο (ΕΚ 1083/2006).

Ο κ. Δήμας απάντησε στις 17/11/09 και η απάντησή του είναι τουλάχιστον αποκαλυπτική για τις πρακτικές της Ελληνικής Κυβέρνησης: «Η Επιτροπή δεν γνωρίζει την ύπαρξη των δειγμάτων νερού (σ.σ. των ρυπασμένων με Cr(VI)) και δεν ήταν ενήμερη για την απόφαση που έλαβε η Ελληνική Κυβέρνηση, στις 4 Σεπτεμβρίου 2009, για την εκτέλεση έργων στη λεκάνη απορροής Αρτάκης-Ψαχνών, και ειδικά για το έργο "φράγμα Ψαχνών στο Νομό Ευβοίας».

Από την πλευρά των Οικολόγων Πράσινων, η κ. Μαρία Βιτωράκη και ο κ. Γιώργος Χατζηνικολάου καλούν την Επιτροπή της ΕΕ «να λάβει υπόψη της τα στοιχεία που αποδεικνύουν σοβαρή ρύπανση και υποβάθμιση ενός πολύτιμου φυσικού πόρου - του νερού- από τον οποίο εξαρτάται άμεσα η υγεία των κατοίκων της περιοχής και η μακροπρόθεσμη ευημερία της κοινωνίας της Εύβοιας και να πάρει σαφή θέση για τα παραπάνω ασκώντας πίεση στην Ελληνική κυβέρνηση ώστε να δρομολογηθούν σήμερα βιώσιμες λύσεις».

Ο κ. Νίκος Χασάνδρας του περιβαλλοντικού συλλόγου «Γαία» του Δήμου Μεσσαπίων προσθέτει «αναφορικά με την τοξικότητα του νερού, ο Επίτροπος δηλώνει άγνοια και έτσι αποφεύγει να τοποθετηθεί ευθέως. Θα έπρεπε όμως να ζητήσει εξηγήσεις από την Ελληνική Κυβέρνηση, η οποία θα όφειλε να έχει εφαρμόσει τα άρθρα 8 και 15 της Οδηγίας Πλαισίου για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ)».

Aπό την πλευρά μας, να προσθέσουμε ότι μετά την ημερίδα στο Ευρωκοινοβούλιο για τον Ασωπό την Μεγάλη Τετάρτη του 2009, θα περιμέναμε από τον κ. Δήμα να μελετά τα περιβαλλοντικά εγκλήματα της χώρας του με πιο μεγάλη ζέση!

Σημειώνεται στο σημείο αυτό ότι στελέχη της ΕΥΕΠ επισκέφθηκαν την Μεσσαπία στις 4/8/09 αλλά ακόμα δεν έχουν ανακοινωθεί τα αποτελέσματα των αναλύσεων στα δείγματα που έλαβαν. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές το σχετικό πόρισμα έχει ολοκληρωθεί αλλά κρίνεται αμφίβολης επιστημονικής αξιοπιστίας και γι'αυτό και δεν δημοσιεύεται. Μετά και από αυτές τις τελευταίες εξελίξεις στο θρίλερ με το Cr(VI) στη Μεσσαπία, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ημερίδα που διοργανώνει στις 4/12/2009 στην Αθήνα η Ειδική Γραμματεία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η ΕΥΕΠ σχετικά με το «περιβαλλοντικό έγκλημα». Η εν λόγω Ειδική Γραμματέας, κ. Μαργαρίτα Καραβασίλη δήλωσε σχετικά με τον σκοπό της ημερίδας «επιδιώκουμε να συναντηθούμε, αρχικά, με την κοινωνία των πολιτών, φορείς και τοπικούς συλλόγους, που χρόνια προσπαθούν να αντιμετωπίσουν χρόνια και κρίσιμα περιβαλλοντικά ζητήματα και να σηματοδοτήσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούμε για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους».