Βιγλατούρι

Περιγραφή:

Στην ευρύτερη περιοχή της σύγχρονης Κύμης, μεταξύ Στομίου και Αυλωναρίου, υψώνεται ο λόφος Βιγλατούρι Οξυλίθου, με θέα στη θάλασσα, δίπλα στον ποταμό Μανικιά (τον αρχαίο Αχελώο) και στο μέσον μιας εύφορης πεδιάδας. Η ευνοϊκή θέση του προσήλκυσε τους ανθρώπους από την απώτατη αρχαιότητα ως και τα ρωμαϊκά χρόνια, όπως αποκάλυψαν τα λείψανα άλλων εποχών. Λίγο χαμηλότερα από την κορυφή του λόφου, στη νοτιοδυτική πλευρά του, που είναι πιο υπήνεμη και ευκολότερη στην πρόσβαση, εντοπίστηκε γεωμετρικός οικισμός, πιθανότατα τειχισμένος, όπως αφήνουν να εννοηθεί κάποια κατάλοιπα τα οποία ακόμη δεν έχουν ερευνηθεί. Η χρήση του χώρου μέσα στους αιώνες είναι εμφανής, παρόλες τις καταστροφές που έχουν επέλθει από το χρόνο και τις ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Το 1994 η Εφη Σαπουνά - Σακελλαράκη εντόπισε στο λόφο Βιγλατούρι τα πρώτα ευρήματα που μαρτυρούσαν την ύπαρξη της αρχαίας πόλης. Η ανασκαφή σημαντικών ευρημάτων αποδεικνύει την ύπαρξη της Γεωμετρικής Κύμης.

Στο σημείο που αποκαλύφθηκε ο οικισμός, η καλλιέργεια είχε καταστρέψει μεγάλο τμήμα των αρχαίων ερειπίων και τεράστιοι σωροί λίθων από τα αρχαία κτίσματα ήταν συσσωρευμένοι σε διάφορα σημεία της πλαγιάς. Μεγάλο τμήμα των κατεστραμμένων κτιρίων άνηκε στη Γεωμετρική περίοδο. Αλλού διατηρούνταν λείψανα μόνο Μυκηναϊκής ή Μεσοελλαδικής περιόδου, αλλά και μεμονωμένα λείψανα Γεωμετρικής περιόδου, κεραμεικά κυρίως κατάλοιπα, ανάμεικτα με αυτά των αρχαιοτέρων περιόδων.

Κατά τις ανασκαφές μεταξύ 1994 και 1997, αποκαλύφθηκαν τμήματα ορθογωνίων και αψιδωτών κτιρίων καθώς και δρόμοι λιθόστρωτοι κατασκευασμένοι από μικρά λιθαράκια, βότσαλα και πατημένα όστρακα που άνηκαν στο γεωμετρικό οικισμό. Σημαντική ήταν η ανεύρεση ενός ωοειδούς κτιρίου και μιας πλατείας. Το κτίριο είχε διαστάσεις 9x4,90 μ., λιθόστρωτο. Στο βόρειο τμήμα του, που διατηρήθηκε σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, διακρίθηκαν αρκετές αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες, όπως λίθινο θρανίο, μονολιθική τράπεζα, πλινθόκτιστο ερμάριο και εστία στο κέντρο του χώρου. Η κεραμεική ανήκει στη Μέση Γεωμετρική περίοδο, ενώ λείψανα της Ύστερης Γεωμετρικής περιόδου αποδεικνύουν ότι ο χώρος χρησιμοποιήθηκε μέχρι την Ύστερη Γεωμετρική περίοδο.

Το κτίριο ιδρύθηκε πάνω από γεωμετρικούς τάφους. Κάτω από το δάπεδο και κάτω από πυκνό στρώμα χώματος αποκαλύφθηκε ομάδα κιβωτιόσχημων τάφων πάνω από τους οποίους βρέθηκε μία στήλη, ένα σήμα ως "γέρας θανόντων". Τα ευρήματα στους τάφους αποδεικνύουν την ταφή ατόμων αριστοκρατικού γένους.

Λόγω της ύπαρξης των τάφων, το κτίριο θα μπορούσε να θεωρηθεί ως Ηρώο, στο οποίο τελούντο και θρησκευτικές τελετές προς τιμήν ηρώων. Βόρεια από το κτίριο και σαν προέκταση αυτού, βρέθηκε πλακόστρωτος χώρος, θεμελιωμένος σε πρωτογεωμετρικούς τάφους. Στα ανατολικά του ελεύθερου πλακόστρωτου χώρου αποκαλύφθηκε μία κίστη με πολλά οστά ζώων, η οποία αποτελούσε πιθανόν ένα είδος εσχάρας, όπου γίνονταν οι θυσίες.